Pater Marcel VertonghenVertonghen Marcel copie

 

Geboren in Steenhuffel op 2 januari 1928

Religieuze geloften op 8 september 1947

Priester gewijd op 3 augustus 1952

Missionaris in Congo (Kasaï) en in België

Overleden in Sint-Pieters-Leeuw (Zuun) op 17 juni 2021, op 93-jarige leeftijd

 

Als ik kijk naar de hemel, het werk van uw vingers,
de maan en de sterren die Gij hebt bevestigd,
wat is dan de mens dat Gij aan hem denkt … (Ps. 8, 4-5a)

Pater Marcel Vertonghen is niet meer. Hij is zachtjes ingeslapen in het huis van Zuun, waar hij de laatste jaren van zijn lange leven heeft doorgebracht. Hij was een gelukkig man. Het straalde gewoon van hem af. Had hij meer reden dan een ander om gelukkig te zijn? Was hij meer begenadigd? Getalenteerd? Een leven lang in goeden doen en betere gezondheid? Waarschijnlijk niet. En hij zou dat zeker nooit van zichzelf hebben gezegd.

Een van zijn aforismen was: La mémoire est une faculté qui oublie. Die uitspraak heeft me lang geïntrigeerd. Hoe kan “vergeten” tot het wezen behoren van geheugen en herinnering? Eén ding was echter snel duidelijk. Die uitspraak typeerde hoe Marcel zelf in het leven en in het geloof stond: eenvoudig, bescheiden, met open oren en ogen, een gezonde kritische geest en met een sterk relativeringsvermogen.

Marcel was een eenvoudig man. Hij had dat van thuis uit meegekregen. Hij kende zijn plaats, maar was tegelijk fier op zijn afkomst, zijn ouders, familie, het land, de boerenstiel en Steenhuffel, zijn dorp. Hij is in wezen altijd een jongen uit Brabant gebleven.

Die eenvoud heeft zich met de jaren getooid met een kleed van grote bescheidenheid. Zijn priesterstudies had hij doorgemaakt in een preconciliaire Kerk, die zeker was van haar eigen gelijk, nogal triomfalistisch en dogmatisch. Verdere studies in geografie en natuurkunde zouden in hem het besef doen groeien dat niets vanzelfsprekend of absoluut zeker is en dat de mens maar een nietig wezen is in een kosmos die razendsnel uitdijt, het onzegbare, het onuitspreekbare tegemoet. Het vermoeden van dat mysterie heeft Marcel met schroom vervuld en met diep ontzag en eerbied. Daarvan kon hij getuigen voor de studenten in het college van Kananga en daarna nog ruim dertien jaar voor de jongeren in de vorming in onze studiehuizen.

In dit leven is niets absoluut. Alles is relatief. Wat vandaag zeker is, wordt morgen in vraag gesteld, verandert of muteert. Ook de mens, zijn denken en geloven ontloopt die werkelijkheid niet. Marcel was zich daarvan terdege bewust en wist daarom zichzelf erg goed te relativeren. Hij was niet bang om de zekerheden van het nu in vraag te stellen. En hij deed het met die verfijnde vorm van relativeren die humor heet. Er monkelde altijd toch die sympathieke, licht schalkse glimlach om zijn lippen.

Achter het wonder der natuur heeft Marcel altijd de hand van de Schepper gezocht. Die ontzagwekkende grootsheid wist hij toevertrouwd aan mensenhanden. Op dat raakpunt van hemel en aarde heeft hij die unieke mens ontmoet, Jezus van Nazareth, met wie hij een leven lang op weg is gegaan.

Dank, Marcel, voor wie je was, voor je mooie gedichten en liederen, je vormingswerk en animatie in onze huizen en je pastorale inzet.

Bart VAN THIELEN