Ons huis van Leuven, begin … en einde

Het werk van Pater Jeroom Van Aertselaer
 
Het huis van Leuven is het tweede oudste huis van de congregatie. Het gaat terug tot de Algemene Vergadering van Scheut, gehouden in Ershisanhao, China, in 1887. Een van de agendapunten was het feit dat het huis van Scheut in Anderlecht – het ‘moederhuis’ – op dat ogenblik meer dan vol zat. Niet alleen was het Algemeen Bestuur met bijhorende diensten er gevestigd, maar het huis bood ook logies aan de novicen die steeds talrijker werden, en aan de vele studenten die zich op het priesterschap en de eerste afreis naar de missies voorbereidden. Voor de novicen was er wel kort daarvoor een annexe gebouwd, maar de huisvesting van het groot aantal studenten bleef een probleem. De Algemene Vergadering in Ershisanhao gaf toen aan de pas gekozen Algemeen Overste Jeroom Van Aertselaer de opdracht op zoek te gaan naar een nieuw huis waar de theologiestudenten een onderkomen konden vinden. Het was in de richting van Leuven dat Pater Van Aertselaer naar een oplossing zocht.

nieuwtjes leuven1

In Leuven bestond een Afrikaans seminarie, opgericht door het Belgisch episcopaat in 1886, met de bedoeling diocesane priesters voor te bereiden op missionariswerk in Afrika. Dat seminarie, gevestigd in de toenmalige nummers 5, 7 en 9 van de Vlamingenstraat, kwam eigenlijk nooit goed van de grond. Rond diezelfde periode zocht koning Leopold II naar Belgische missionarissen voor zijn pas gestichte kolonie. Na lange onderhandelingen kwam men uiteindelijk tot volgend besluit: het Afrikaans seminarie in Leuven zou overgenomen worden door Scheut en aan de diocesane priesters die er al woonden zou de kans geboden worden zich aan te sluiten bij Scheut. Onze congregatie van haar kant nam wel de verplichting op zich om missionarissen te sturen naar Kongo. In dat huis van Leuven zouden voortaan onze theologiestudenten een onderkomen vinden, terwijl de novicen en de filosofiestudenten in Scheut bleven. Dat gebeurde in 1888, nu al meer dan 125 jaar geleden. 


 
Verdere uitbreiding van het studiehuis
 
Het duurde niet lang of de nummers 5, 7 en 9 van de Vlamingenstraat in Leuven volstonden niet meer om het groeiend aantal theologiestudenten op te nemen. Dus moest er bijgebouwd worden. Het is onmogelijk om heel die bouwgeschiedenis van Leuven in detail weer te geven. In elk geval werden in de loop der jaren naburige huizen, met aanpalende hovingen, door Scheut aangekocht. Sommige huizen werden gesloopt, andere werden verbouwd en in de ruime hof werden in verschillende fazen nieuwe gebouwen opgetrokken: een groot huis met kamers voor de studenten, klaslokalen, een ruime kapel, een groot auditorium en annexen voor diverse bestemmingen, zoals het fameuze ‘postzegelkot’ en de boekbinderij. Het oorspronkelijke huis – het vroegere Afrikaans seminarie – werd gedeeltelijk omgebouwd tot woning voor de Zusters van ‘s Gravenwezel die de zorg voor de keuken op zich namen.
Aanvankelijk gingen onze studenten van Leuven de cursussen van theologie volgen bij de Jezuïeten. In 1913 kwam daar verandering in. Scheut voelde zich sterk genoeg om voortaan zelf de cursussen van theologie te verzorgen. De congregatie kon daarvoor rekenen op eigen bekwaam personeel, gevormd aan de universiteiten van Rome en Leuven. De Eerste Wereldoorlog kwam echter als spelbreker tussen en het huis van Leuven werd opgeëist voor oorlogsdoeleinden. Verschillende studenten werden opgeroepen als brancardiers; de overige moesten, samen met hun professoren, hun tenten opslaan in “Huize Gerra” te Helvoirt in Hollands Brabant. Maar na de oorlog viel alles weer in zijn normale plooi en kon Leuven zijn taak van studiehuis weer opnemen. Vanaf dat ogenblik studeerden er jaarlijks meer dan 100 Scheutisten in Leuven.
Naast de gewone theologiestudenten waren er van bij het begin ook enkele confraters bij die gespecialiseerde studies gingen volgen aan de universiteit zelf: een hogere graad in theologie, kerkelijk recht, kerkgeschiedenis, maar ook meer profane vakken als sociologie, letteren en zelfs geneeskunde. Voor die “universitairs” werd in de jaren ’50 van vorige eeuw het “universitaire gebouw” opgetrokken, met een 35-tal kamers. Ook dit gebouw stond – en staat nog altijd – in de Vlamingenstraat, min of meer in het verlengde van het oorspronkelijk Afrikaans college.


leuven1 Kentering in de jaren ’60 van vorige eeuw
 
In de nasleep van de contestatieperiode uit de jaren ‘60-‘70 kwam toen de roepingencrisis die alle geledingen van de maatschappij trof. Scheut maakte daar geen uitzondering op. Vanaf 1960 zagen we het aantal roepingen systematisch dalen tot de bron na enkele jaren volledig ging opdrogen. Toen volgde het onvermijdelijke: onze studiehuizen kregen het ene na het andere een herbestemming. Het huis van Leuven werd eerst nog bevolkt door ‘kot studenten’ van de universiteit, maar toen de inrichting van de kamers niet meer voldeed aan de moderne eisen, werd beslist het grootste deel van het huis te verkopen. De nieuwe eigenaar, de bekende Leuvense rustinstelling Remy, kocht het te koop aangeboden deel en ook de aanpalende hof en trok er nieuwe gebouwen op voor eigen gebruik. Twee gebouwen werden dit lot bespaard: het oorspronkelijke, intussen ‘geklasseerde’ Afrikaans college en het “universitaire gebouw”, dus zowel de oudste als de jongste telg
 uit de Scheutse aanwezigheid in Leuven.


 De nabije toekomst 
 
Tien confraters bewonen als laatsten ons huis in de Vlamingenstraat te Leuven en bewijzen links en rechts nog wat diensten. Materieel heeft het huis een specifiek probleem: van welke kant men het ook betreedt moet men telkens een tiental trappen bestijgen. Geen toegang dus voor rolstoel- of rollatorgebruikers. Daarbij zijn heel wat zaken aan een grondige opknapbeurt toe en dat dit allemaal niet gratis gebeurt is voor niemand een geheim. Met al deze dingen voor ogen, en rekening houdend met het steeds kleiner wordend aantal confraters in onze Belgisch-Nederlandse provincie, heeft het Provinciaal Bestuur begin 2013 beslist dat het huis van Leuven – of wat er nog rest van de vroegere toch grote eigendom – verkocht zou worden. Aan de laatste bewoners werd gevraagd uit te kijken naar een nieuw onderkomen. Maar de gastvrijheid van de andere huizen van Scheut kennend, is dat uiteraard geen probleem.
"De nieuwe eigenaar is intussen gekend. Het huis wordt gekocht door de Verbiest Stichting van Leuven, waarvan onze confrater Jeroom Heyndrickx zowel de stichter als de drijvende kracht is. Het huis is niet langer het “Missiehuis van Scheut” maar wordt het “Chinees College-Leuven”, met als bedoeling bedienaars (priesters en religieuzen) voor de Kerk in China op te leiden. Het blijft dus een beetje ‘in de familie’, want, zoals onze Constituties zeggen: “Ons Instituut begon zijn missionariswerk in China en blijft bezorgd voor de evangelisatie van het Chinese volk” (art. 2.1).

"Romain Clement, cicm"