Guatemala. Aan de voet van de Ixcanul vulkaan woont María, een 17-jarig Kaqchikel-Mayameisje. Samen met haar ouders werkt ze op een koffieplantage. Tegen haar zin in hebben haar ouders een huwelijk gearrangeerd met Ignacio, een plantageopzichter. Maar María droomt van een leven aan de andere kant van de smeulende vulkaan. Bovendien brandt haar hart voor een ander: ze heeft een oogje voor de koffieplukker Pepe, een leeftijdgenoot. Hij droomt net als zij van een leven elders. Hij wil naar de Verenigde Staten emigreren en zij laat hem beloven haar mee te nemen. Maar op een dag blijkt hij vertrokken en ontdekt ze dat ze zwanger is. María zal op een harde manier kennismaken met de moderne wereld...

De film is gebaseerd op ware feiten. Zonder zich te bezondigen aan mooifilmerij, in een rijke visuele stijl, brengt regisseur Jayro Bustamante, die zelf in deze streek is opgegroeid, een betoverende film niet zozeer over, dan wel vanuit de Mayagemeenschap. De film is bijna volledig in het Kaqchikel gesproken, één van de vele Mayatalen.
María, haar ouders en de meeste Kaqchikel kennen geen Spaans, wat aanleiding geeft tot misbruik en marginalisering.
IXCANUL ontving op de voorlaatste editie van het filmfestival van Berlijn (2015) de prestigieuze Alfred Bauerprijs voor films die nieuwe perspectieven openen. Op het laatste filmfestival van Gent won IXCANUL de hoofdprijs. De film is de eerste Guatemalteekse inzending voor de Oscars.