Pater Jan Schuurmans

Schuurmans Jan

 

Geboren in Haaren op 14 april 1927.

Religieuze geloften op 8 september 1947.

Priester gewijd op 27 juli 1952.

Missionaris in Congo van 1953 tot 1977 en van 1980 tot 1997, en daarna in Nederland.

Overleden in Teteringen op 28 november 2018. 

 

 

Op 28 november 2018, de dag waarop we de 156e verjaardag van de stichting van CICM-gedachten, is onze confrater Jan Schuurmans overleden, terwijl wij in de kapel de eucharistie vierden.
Jan Schuurmans, een bijzondere confrater wiens aanwezigheid alleen al een bijzondere kleur verleende aan de gemeenschap waarin hij leefde. Daarmee is gezegd dat zijn heengaan door onze gemeenschap in Teteringen wordt aangevoeld als een groot verlies.

Jan, geboren te Haaren op 14 april 1927 kwam naar het dichtbijgelegen Sparrendaal in september 1941 voor zijn middelbare studies, want hij wilde missionaris worden. Die studies aldaar kenden een onrustig verloop wegens de oorlog, maar op 8 september 1946 mocht hij toch intreden in het Noviciaat van de missionarissen van Scheut te Nijmegen, waar hij op 8 september 1947 zijn eerste geloften uitsprak, waardoor hij lid werd van de Congregatie.

Daarna begon de studie van filosofie en theologie, waarvan Jan later schertsend zei: “Ik heb er niets van vergeten, … omdat ik nooit geleerd heb.” De waarheid is waarschijnlijk, dat Jan nooit veel moeite heeft moeten doen voor zijn studies, omdat hij zo uitzonderlijk intelligent was.

Op 27 juli 1952 werd Jan tot Priester gewijd; en een jaar later op 18 augustus 1953 vertrok hij voor de eerste keer naar de missie in Congo, met een benoeming voor het bisdom Kabinda, waar hij zijn missionariswerk begon als schoolpater en reispater (1953-1960). Van 1960 tot 1971 was hij onderpastoor in Tubeya en Mulundu, onderbroken door twee periodes als leraar op het klein seminarie van Kalenda (1960-1961; 1966-1969). In 1971 was hij korte tijd onderpastoor in de hoofdparochie van het bisdom, St Martin in Kabinda. Daarna werd hij pastoor in Tubeya (1972-1976). Vervolgens was hij een jaartje medepastoor in Lusambo (1976-77).

Omwille van ziekte moest Jan toen naar Europa. Hij heeft van zijn genezingsperiode geprofiteerd om ministerie te doen en Londen en om er tegelijkertijd Engels te leren. Van 1978 tot 1980 was hij pastor in de Paulus-parochie te Eindhoven.
In 1980 ging Jan terug naar Congo en werd benoemd voor de Diensten in Mbujimayi, de hoofdstad van de provincie Oost Kasayi in het bisdom Mbujimayi. Zeventien jaar lang heeft hij van daaruit ten dienste gestaan van missionarissen op het terrein. Hij zorgde voor de radioverbinding met posten in het binnenland. Hij was verantwoordelijk voor de opslag en verdeling van medicijnen over het hele missiegebied in Oost Kasayi. Tegelijkertijd was hij de onmisbare automonteur en reparateur van allerhande apparaten. Ondertussen bleef hij zijn priesterlijke diensten aanbieden in de buurtparochies. Dat alles maakte hem tot een goede confrater en een welbeminde missionaris.

In 1997 is Jan om gezondheidsredenen definitief teruggekeerd naar Nederland. Stilzitten en rentenieren was voor hem geen optie.
In zijn hart bleef hij missionaris. Hij bood zijn diensten aan als vrijwilliger in het ‘Centrum Lectuurvoorziening Missionarissen’ (CLM) in Tilburg. Ook werkte hij enkele dagen per week in het inloophuis voor dak- en thuislozen in Den Bosch, het zogenaamde ‘Inloopschip’, want deze dienst was ooit begonnen op een boot. Hij verwelkomde de ‘gasten’ die daar binnenliepen, schonk koffie en bood een luisterend oor. Het project had ook een fietsenwerkplaats, waar de gasten enige technische handigheid konden opdoen. Jan begeleide hen en repareerde zelf vele fietsen.

Nu hij in Nederland verbleef, had hij ook meer tijd voor zijn familie en bleek welke nauwe band hij had met zijn broers en zussen. Hij heeft het moeten meemaken dat de een na de ander ging hemelen tot alleen zijn zus Sjanne overbleef, die nauw met Jan verbonden bleef tot aan het einde, en hem heel vaak heeft bezocht.

Ondertussen bleef zijn interesse voor de missie. Hij bezocht vele vergaderingen m.b.t. de missie.
Hij was een tijdlang Provinciaal Raadslid en lid van de huisraad op Sparrendaal. En als goede chauffeur ging hij naar vele begrafenissen van medebroeders tot ver in België. Onvermoeibaar, zou je zeggen. Ook de medebroeders in de eigen gemeenschap van Sparrendaal konden altijd beroep doen op Jan: waar hij kon, hielp hij.

Toen wij in 2008 verhuisden naar Teteringen, ging Jan het allemaal wel wat kalmer aan doen. Maar hij bleef een trouwe deelnemer aan belangrijke vergaderingen. Hij bleef naar vele begrafenissen gaan.
En hij bleef de aangename, dienstbare en behulpzame confrater. Toen de communiteit van “Chemin Neuf” in de oude Benedictijnerabdij in Oosterhout een buitengewoon biechtvader vroeg in de Goede Week, bood Jan zich aan. Ook dat heeft hij volgehouden tot de ziekte hem velde.

Dat was een nierbekkenontsteking, waarvan hij langzaamaan wel genezen is; maar zijn lichaam heeft zich nooit helemaal hersteld. En hij die tot op hoge leeftijd (90 jaar) onvermoeibaar en onbreekbaar leek, moest van toen af lichamelijk steeds meer inleveren. Hoewel zijn geest helder bleef als van tevoren, ging hij lichamelijk stilaan achteruit tot hij zelfs niet meer op zijn benen kon staan. Van toen af bleek Jan nóg een grote deugd te bezitten: die van geduld. Hij reed vrolijk rond in huis in een elektrische rolstoel. Zo bleef hij alles met ons meedoen. Klagen deed hij niet. En hij liet zich alle hulp door de verzorgsters en verpleegsters blijmoedig welgevallen.

Voor de laatste maanden van zijn leven vond hij in Ad van Dijk, zijn buurman, een trouwe buddy, wiens hulp hij dankbaar aanvaardde. “Ten hoogste bedankt” heeft hij duizendmaal gezegd. En ’s morgens als Ad hem vroeg: “Hoe is het”, was zijn laconieke antwoord: “Ik ben er nog”.

Deze gelovige man, vertrouwd met Jezus Christus, ging in rust en vrede naar het einde toe. Hij bleef tot op het laatst helder van geest; zijn lichaam echter was zo moe. Op 28 november is hij rustig ingeslapen.

Moge zijn vriend Jezus hem in de eeuwige rust verwelkomen.

Herman Kronenberg