Broeder Paul DequekerDequeker Paul

 

Geboren te Roeselare op 15.01.1930

Religieuze geloften op 01.05.1957

Missionaris in Congo (KIN) van 1958 tot 1992 en daarna in België

Overleden in Torhout op 04.12.2017

 

 


Paul werd geboren te Roeselare op 15 januari 1930, als tweede in het gezin van vijf kinderen van apotheker Rafael Dequeker en mevrouw Maria Tempelaere. Toen zijn vader benoemd werd tot hoogleraar aan de KU Leuven, verhuisde het gezin mee.

Na zijn humaniorastudies aan het Sint-Pieterscollege in Leuven, behaalde Paul in 1954 het diploma van architect aan het Sint-Lucasinstituut in Gent. Meteen daarop trad hij toe tot de congregatie van de Missionarissen van Scheut en legde zijn eerste geloften af in 1956. Het was Pauls bewuste levenskeuze, gevoed door een drang om zijn vakkennis ten dienste te stellen van volk en kerk in Afrika. Meteen daarop deed hij een postgraduaat in Tropische Architectuur aan de School of Architecture in Londen. In 1958 reisde hij af naar het toenmalige Leopoldstad.

Tot aan de Congolese onafhankelijkheid in 1960 bouwde Paul vooral scholen. In 1961 werd hij lid, later in 1964 directeur, van het architectenbureau dat afhankelijk was van de Congolese Bisschoppenconferentie. Hij stond gedurende 35 jaar als architect in Afrika ten dienste van Scheut, van andere congregaties en van bisdommen in Congo, Congo Brazzaville, Angola, Rwanda, Burundi, Kameroen, Nigeria, Togo en Senegal. Hij had de hand in meer dan 1200 projecten: kerken, kloosters, gebouwen voor medische zorg, huisvesting, landbouw en industrie, administratie tot bruggen, waterkrachtcentrales en waterzuiveringsinstallaties. Daarnaast maakte hij als kunstenaar ook tekeningen en aquarellen. Hij heeft ook ettelijke publicaties op zijn naam staan.

In 1992 – hij was er toen 62 - keerde Paul terug naar België, naar het Missiehuis van Scheut in de Vlamingenstraat in Leuven. Hij deed dan onderzoekswerk aan de Leuvense universiteit. Hij behaalde een master diploma “Architecture in Human Settlements” aan de faculteit Toegepaste Wetenschappen, en een postgraduaat aan de universiteit van Lund in Zweden. Hij bleef ook advies verlenen bij bouwprojecten in Afrika en China.

In 1991 was Paul in België benoemd tot Ridder in de Kroonorde, en in 1996 werd hij als eminent Vlaming met West-Vlaamse roots, tot Ridder geslagen in de Orde van ’t Manneke uit de Mane.

Bovenop alle denkwerk en bedrijvigheid deed Paul, in de periode 2001-2005, nog dienst als Rector van het Missiehuis van Scheut in Leuven. Daarna ging hij er op rust, hij was 75 jaar. Zeven jaar later verhuisde hij vanuit Leuven naar ons Missiehuis van Torhout waar hij verzorging kon krijgen.

We kunnen het leven van Paul belichten aan de hand van drie boeken. Het eerste is de Bijbel die hem inspiratie, kracht en inzicht gaf voor zijn leven. Dat woord van Jezus inspireerde hem om ja te zeggen en de stap te zetten naar Scheut. Het tweede boek spreekt in talen en beelden van een architect. Zijn contact met de natuur en de omgeving, zijn aanpassingsvermogen aan de eisen van de opdrachtgever leidden tot het oprichten van kerken en gebouwen waar mensen van alle talen en rassen in groten getale konden samenkomen. De Constituties van Scheut ten slotte deden hem opteren voor universele broederlijkheid, de inzet voor de armen, de zekerheid van de levende Christus waardoor hij kon samenwerken met anderen over de menselijke grenzen heen. Zijn missionaire en religieuze roeping omkaderde heel zijn leven.

“Het zijn niet de muren”, zo stelde hij, “die een kerk uitmaken, maar de gemeenschap van gelovigen met hun eigen kenmerken en gebruiken. Een hedendaags kerkgebouw is niet in eerste instantie een woning van God, maar het gemeenschapshuis voor het Volk van God”. Paul wist nog vóór het Concilie wat gemeenschapsliturgie betekent.

Drie jaar geleden, in 2014, verscheen een hulde-album voor broeder Paul, waarin de Congolese kardinaal Monsengwo zijn architectuur modern en tegelijk autochtoon noemde, zoals hij het uitdrukte: “in volkomen harmonie, zoals de zwarte en de witte toetsen op een orgelklavier.” Paul is op maandag 4 december in de namiddag, thuis op zijn kamer, geheel onverwacht en rustig van ons heengegaan. De meer dan duizend bouwwerken, aan zijn geest ontsproten, zorgen ervoor dat zijn stempel, vooral op Afrika, onuitwisbaar blijft.

Werner LESAGE en Alfons YSEBAERT