Pater Jaak Bos

 

Geboren te Grubbenvorst op 21.10.1927

Religieuze geloften op 08.09.1948

Priester gewijd op 02.08.1953

Missionaris in Congo (Inongo) van 1958 tot 1999

Overleden in Teteringen op 24.03.2017 

 

 

Geboren en getogen in Grubbenvorst groeide in Jaak al op jeugdige leeftijd het verlangen om missionaris te worden. Na zijn opleiding op het missiecollege van Sparrendaal en daarna in Nijmegen werd hij priester gewijd. Zijn droom om naar de missie te vertrekken werd echter pas werkelijkheid nadat hij eerst nog vijf jaar in de missieanimatie had gewerkt. In 1958 mocht hij dan eindelijk naar Inongo vertrekken, een streek op ongeveer 500 km ten noorden van Kinshasa. Dit gebied van meren en rivieren werd zijn werkterrein. Aanvankelijk werkte hij als reispater, zowat in alle hoeken en kanten van dat grote diocees. Verschillende keren moest hij ergens invallen om bepaalde confraters te vervangen die door ziekte of vakantie gedurende een korte tijd afwezig waren. Uiteindelijk kon hij, tot zijn grote vreugde, genieten van een meer sedentaire bestaan in Lonkesa, waar hij procurator en econoom van het bisdom was. Daarvan maakte hij zijn levenswerk. Daar voelde hij zich op zijn gemak. Hij bleef er 24 jaar, van 1975 tot 1999.

Jaak was een man van weinig woorden. Hij bleef graag op de achtergrond. Hij vond het moeilijk om uit zijn hoekje te komen om buiten Lonkesa nog ergens voor te gaan in de eucharistie. Hij voelde zich vooral op zijn gemak tussen zijn eigen mensen. Met zijn medewerkers van Lonkesa had hij een heel goede band, en dat wisten ze in hoge mate te waarderen.

Zijn hoofdbekommernis was om alle confraters in dat uitgestrekte missiegebied van Inongo van al het nodige te voorzien zodat ze hun werk en hun apostolaat goed zouden kunnen doen. Zonder die goede zorgen van hem zou dat onmogelijk geweest zijn. Vervoer gebeurde daar vooral via de waterwegen. De heenreis naar Kinshasa duurde drie dagen, de terugreis een hele week. Mensen van de streek profiteerden ervan om met de boot mee te varen om er hun landbouwproducten aan de man te brengen. Jaak ging heel vaak mee met die boot en het was steeds een hele onderneming om alles in goede banen te leiden. Eens terug in Lonkesa moest alles dan nog doorgestuurd worden naar de verschillende missieposten, en ook dat was een hele onderneming.

Ook had Jaak een fietsenproject om de mensen te helpen om kleinere hoeveelheden van hun producten naar de missie te brengen. Dat was ook heel belangrijk voor de streek. Duizenden fietsbanden, kettingen, spaken, velgen en allerlei andere zaken zijn zo in Lonkesa voorbijgekomen om de hele streek van het nodige te voorzien. Ook de middelbare school genoot de speciale zorgen van Jaak. De gebouwen waren een beetje aan het verpieteren en met de hulp van het missiecomité van Grubbenvorst zette hij een actie op om geld in te zamelen voor de restauratie. Het werd een groot succes. Klassen, het internaat en zelfs de watertoren werden grondig onder handen genomen en het resultaat mocht gezien zijn.

In die tijd in Lonkesa zijn er ook verschillende moeilijke periodes geweest. Omwille van de dreigingen van plunderingen had Jaak een soort wacht opgericht waarbij medewerkers zelfs met geweren de wacht hielden. Er is niets gestolen geworden. Wel kwam er een brief van de bisschop om te zeggen dat het voor missionarissen niet paste dat er geweren gebruikt werden. En toen de dreiging voorbij was kwam de bisschop wel benzine vragen voor die buitenboordmotor omdat die elders gestolen was. Hij heeft die natuurlijk gekregen.

Door een ernstig ongeval kwam in 1999 plots een einde aan die mooie tijd in Lonkesa. Jaak kwam op rust naar Sparrendaal. Hij maakte zich nog dienstbaar als portier en telefonist. Voor het contactblad “Hier en Elders” was hij een niet te onderschatten medewerker. In alle bescheidenheid zorgde hij eigenhandig voor de adressering van de vele zendingen. Hij haalde graag zijn jeugdherinneringen op en vertelde vooral graag en veel over de vele mooie herinneringen aan zijn boottochten over de donkere wateren van de Lukeni rivier. Het waren mooie herinneringen die hij tot het einde bleef koesteren. Nu is zijn boot aangemeerd in de veilige haven van het hemelse vaderland. Daar zal hij als een trouwe dienaar verwelkomd worden door de Hemelse Vader.

Jan MOCKING